De gelofte van gehoorzaamheid: goed luisteren
De drie geloftes fascineren mensen van buiten het klooster zeer, merk ik vaak aan onze gasten. Veel gasten durven niet echt door te vragen over de gelofte van kuisheid en de gelofte van armoede vinden ze vooral bijzonder. De meeste vragen levert de gelofte van gehoorzaamheid. Op deze internationale dag van het luisteren (de derde donderdag in september) ga ik graag dieper op deze gelofte in.
Soms zou ik willen dat iedereen de gelofte van gehoorzaamheid zou afleggen zoals Franciscus deze omschrijft. Met de drie geloftes creëert Franciscus een ruimte in drie dimensies waarbinnen je vrij kunt bewegen. Afstand is bij de gelofte van gehoorzaamheid echt van belang. Wij leggen als franciscanen de nadruk op het stukje ‘hoor’ van gehoorzaamheid. Het gaat erom dat je luistert naar elkaar. En om dat goed te kunnen doen moet je binnen gehoorafstand van elkaar blijven.
Welnu, binnen onze politiek en onze samenleving zou je dat ook wensen. Wie binnen gehoorafstand is, is nabij. En wie nabij is, is niet vreemd. Je moet echter wel goed naar iemand luisteren, je moet willen begrijpen wat de spreker duidelijk wil maken. Dat dit goed fout kan gaan, hebben we vast allemaal wel eens ondervonden.
“Je moet willen begrijpen wat de spreker duidelijk wil maken”
“Aan het eind van het liedje liep ik naar buiten met het etiketje ‘vogelfobie’…”
Ik in ieder geval wel. Ik ben gediagnosticeerd met dyspraxie. Een van de symptomen die daarbij hoort, is dat de tastzin gevoeliger is, waardoor bepaalde stoffen niet fijn aanvoelen. Het heeft jaren geduurd voordat ik het label dyspraxie kreeg. Heel wat jaren is er onderzoek gedaan. Zo kwam ik op een gegeven moment bij de Jeugd GGZ terecht. Daar moest ik spelen met knuffeldieren, terwijl ik geobserveerd werd. Tussen die die dieren zat ook een handpop van een vogel. De veren vond ik al eng voelen, maar de binnenkant… het leek wel of er scherp zand inzat. Snel legde ik de pop weer weg. De onderzoekster vroeg waarom ik dat deed. Ik antwoordde naar waarheid dat hij niet lekker aanvoelde. Meerdere keren zelfs. Maar aan het eind van het liedje liep ik naar buiten met het etiketje “vogelfobie”…
Tja… écht naar me geluisterd was er niet. En nee, angst voor vogels heb ik niet. Maar ja, volgens de Jeugd GGZ wel. En dat het écht met mijn tastzin van doen had, dat kwam er pas jaren later uit. In mijn geval waren het mijn ouders die zijn blijven zoeken, totdat duidelijk was dat het dyspraxie was die mij parten speelde. Zij luisterden wél…
Vandaar dat ik zelf altijd waakzaam ben als mensen mij iets toevertrouwen. Wat bedoelen ze echt, wat zeggen ze tussen de regels door? Dat moet je natuurlijk niet zelf gaan invullen, dat is duidelijk, want straks hebben ze, bij wijze van spreken, ook een “vogelfobie”. Nee, na- en doorvragen is heel belangrijk. Dat vraagt een deemoedige houding; je moet niet te snel denken dat je het weet. Open met je oren ook je hart. Heb je broeder of zuster lief zoals een moeder haar kind liefheeft, aldus Franciscus. Ouders blijven vechten voor hun kind, kijk maar naar de mijne. Als je met die houding luistert, dan komt het goed.
Uit de Regel van Franciscus:
De een mag de ander gerust zijn nood kenbaar maken,
opdat die zoekt wat hij nodig heeft en hem zo dient.
En laat ieder zijn zuster en broeder liefhebben en voeden,
zoals een moeder haar kind liefheeft en voedt;
daartoe zal God hem de genade geven.
Br. Hans-Peter Bartels
