Lees geen boeken over Franciscus, want vóór je het weet…

Franciscus 800 jaar springlevend

Franciscus is 800 jaar geleden gestorven, zo gedenken we in 2026. We gedenken echter vooral dat Franciscus al 800 jaar springlevend is en nog altijd mensen inspireert tot het volgen van het Evangelie. We laten dit jaar enkelen van hen aan het woord. In deze aflevering: br. Fer van der Reijken, franciscaan en gardiaan van Stadsklooster San Damiano in ’s Hertogenbosch.

Wat is je vroegste herinnering aan Franciscus en wat deed dat met je?
“Ik zou echt niet meer weten wat mijn vroegste herinnering aan hem was. Vermoedelijk een boek met een afbeelding van Franciscus, omgeven door dieren, of een glas-in-loodraam. Baanbrekend voor mij is het jaar 1976 geweest, waarin herdacht werd dat hij 750 jaar ervoor overleden was. Ik zat in die tijd op het Stanislascollege in Delft in 5 atheneum, had geschiedenis in mijn eindexamenpakket gekozen en we kregen van de docent de opdracht om een werkstuk te maken over een zelf gekozen onderwerp. Daar zouden we meer dan een jaar mee bezig zijn, dus alle leerlingen waren op zoek naar een onderwerp dat hen lang zou kunnen boeien.

Op een tafel bij de ingang van de kerk lagen er boekjes over Franciscus’ leven. Mijn moeder zag ze liggen en ze wees me erop, wetende dat ik op zoek was naar een onderwerp voor mijn werkstuk. Ik kocht er twee en heb ze echt verslonden. Ze staan nog steeds in mijn boekenkast. Ze zouden een zaadje in mijn leven planten dat nog steeds groeit en bloeit. Meteen maar een waarschuwing dus aan de lezer: lees geen boeken over Franciscus, want vóór je het weet, ben je aan deze broeder en zijn spiritualiteit verslingerd!”

Welk verhaal over Franciscus en/of welke tekst uit de Geschriften van Franciscus spreekt je het meeste aan?
“Franciscus spoort zijn broeders (en anderen) aan om te leven “in de geest van gebed en toewijding”. Een grondhouding van toegewijd zijn aan alles wat je ook maar doet, tot in de kleinste taken, en dat biddend verbonden met de Bron van al wat leeft. Hoe mooi is dat!”

Net zoals Jezus voor mij leeft, leeft ook Franciscus voor mij. Ze ‘zijn’ er.

“Wat me ook zeer aanspreekt is zijn ‘reddere Deo’. Dat is Latijn voor ‘teruggeven aan God’. Franciscus heeft in zijn leven God leren kennen als zowel de Eigenaar van al wat bestaat en leeft en tegelijkertijd als de Gever ervan. Hij roept ons op om onszelf niets, maar dan ook helemaal niets toe te eigenen – we zouden het immers ontvreemden aan God – maar wat we nodig hebben volop te ontvangen, ervan te leven, en het vervolgens op allerlei manieren aan God terug te geven: in lof- en dankgebeden en door andere mensen te dragen en te dienen. Het leven gaat daardoor steeds meer cirkelen rond ontvangen en teruggeven, weer ontvangen en weer teruggeven. Door zo te leven wordt mijn leven in de hemel rijker en kan ik op aarde meer delen van wat niet van mij is.”

Is Franciscus voor jou nog steeds springlevend?
“Laat dat ‘nog steeds’ maar weg! Hij is voor mij springlevend, want ik beleef hem als mijn broeder. Net zoals Jezus voor mij leeft, leeft ook Franciscus voor mij. Ze ‘zijn’ er. Beiden hebben historisch gezien kostbare, leven gevende woorden en daden achtergelaten. Die woorden en daden liggen op mijn netvlies, klinken in mijn oren en bewegen in mijn hart en ziel. Ik probeer er dagelijks mee en uit te leven. Daardoor wordt mijn leven zinvol en vruchtbaar, en dat maakt me blij, gelukkig, hoopvol. Ook – en misschien wel juist – in onze wereld waarin zoveel mis is en ontelbaar veel mensen lijden.”

‘Zonder Franciscus…’?
“Eerlijk gezegd kan ik me daar voor mijn eigen leven geen voorstelling van maken. Wat ik al schreef: hij ‘is’ er. Voor de wereld misschien dit: de wereld zou een heel inspirerend, bezielend mens missen, een wegwijzer naar God, naar geleefde zuster- en broederschap en een eerbiedige en behoedende omgang met moeder aarde.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Melissa Schilderink