We moeten met onze voeten in de hemel en onze handen op aarde leven

Franciscus 800 jaar springlevend

Franciscus is 800 jaar geleden gestorven, zo gedenken we in 2026. We gedenken echter vooral dat Franciscus al 800 jaar springlevend is en nog altijd mensen inspireert tot het volgen van het Evangelie. We laten dit jaar enkelen van hen aan het woord. In deze aflevering: br. Hans-Peter Bartels.

Wat is je vroegste herinnering aan Franciscus en wat deed dat met je?
“Franciscus leerde ik pas kennen na zijn broeders. Dat wil zeggen… van Franciscus van Assisi had ik wel eens gehoord. Ik wist niet meer dan dat dat ‘die heilige van dierendag’ was. Pas nadat ik de minderbroeders in Halberstadt had leren kennen en broeder Roland Putman pastoor werd in mijn thuisparochie (Sint Eloy, Beverwijk) én hij me had uitgenodigd voor een jongerenweekend in Amsterdam, ben ik me in Franciscus gaan verdiepen. Ik ben bewust begonnen bij zijn Geschriften. Ik vond namelijk dat ik moest beginnen bij wat de man zelf geschreven had en niet bij wat anderen over hem schreven. Zijn Geschriften overdonderden me in de meest positieve zin van het woord. Wauw. Wat sloten zijn ideeën aan bij mijn ideeën. De eenvoud, de openheid, het iedereen als zuster en broeder zien en dat vanuit de rooms-katholieke traditie. Dat kon dus!”

Welk verhaal over Franciscus en/of welke tekst uit de Geschriften van Franciscus spreekt je het meeste aan?

“Oei, wat een moeilijke vraag. Dat zijn er zoveel. Allereerst springen mij de ontmoetingen met de melaatse, de Gekruisigde van San Damiano, Clara, de paus en de sultan te binnen en het verhaal van de hongerige broeder (waarna Franciscus en álle broeders gaan eten, om hem niet beschaamd te doen staan). Maar, er is een – minder bekend – verhaal dat mij heel dierbaar is.

Bij het kluizenarijtje van Monte Casale was een broeder begonnen met het aanleggen van een groentetuintje. Voor zijn intrede was hij namelijk boer geweest en zoals de gewoonte was, werkten de broeders verder in hun oude beroep. Franciscus wil zijn gehoorzaamheid beproeven en geeft de broeder de opdracht de plantjes op zijn kop te planten. Waarschijnlijk heeft broeder-boer dat hoofdschuddend gedaan: Franciscus, winkelierszoon, die het beter dacht te weten dan hij. Maar hij deed het. Daarna had Franciscus een verklaring nodig waarom hij dit liet doen. Dat antwoord was: om te laten zien dat ook wij op zijn kop moeten leven. We moeten beseffen dat onze wortels in de hemel liggen, daar komen we vandaan. Maar we moeten het hier op aarde doen. We moeten dus met onze voeten in de hemel en onze handen op aarde leven. Dat raakt me elke keer, omdat het de kern is van ons leven. Geworteld bij God, maar met onze handen – en ons hoofd – bij de aarde, bij de mensen waarvoor we zorg mogen dragen.”

Is Franciscus voor jou nog steeds springlevend?
“Zeker weten! Hoe kan het anders zijn dat er nog steeds miljoenen mensen door hem geïnspireerd worden? Zijn spiritualiteit, zijn gedachtengoed, is verre van sleets geworden. Tot op de dag van vandaag heeft ons dat wat te zeggen. Het uit de rat race van het leven mogen stappen. Het los mogen komen van het altijd maar ‘de beste’ willen zijn. Wat een rust geeft dat. Om nog maar te zwijgen van de innerlijke vrede: jezelf accepteren zoals je bent. Of het daadwerkelijk omzien naar de ander. Het blijven actuele thema’s die niet alleen de tijd overstijgen, maar ook cultuur en religie. Franciscus is er nog steeds voor iedereen.”

‘Zonder Franciscus…’?
“Zonder Franciscus zou de wereld een zacht, maar krachtig, tegengeluid missen voor dat waar de mensen zich mee bezig houden: macht en geld. Het zou betekenen dat we een stukje vreugde zouden missen om de kleine geschenken die we elke dag krijgen van God: een bloemetje dat naar ons straalt, de zon die schijnt of een goed gesprek met vrienden. Ze zouden er wel zijn, maar we zouden ze niet opmerken. God wist dat de wereld een Franciscus nodig had. Daarom gaf Hij de wereld Franciscus. Toch ben ik er van overtuigd dat als er geen Franciscus was geweest er een andere poverello, kleine arme, was opgestaan. Uiteindelijk draait het ook niet om Franciscus, maar om God, de Gever van alle Goeds.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Krijn Pansters