Franciscus met zonnen als stigmata
Franciscus uit de kunst, 2026 deel 2
De wereldwijde franciscaanse familie gedenkt in 2026 het 800e jaar van het sterven van Franciscus. We vieren niet dat Franciscus al 800 jaar overleden is. We vieren dat hij al 800 jaar springlevend is! Daarvan getuigen ook in onze tijd de vele boeken, artikelen en andere publicaties, films, nieuwe liederen en andere artistieke impressies, die over hem verschijnen; over zijn persoon en over wat hem bezielde. Br. Fer van der Reijken gaat daarom elke maand op zoek naar iemand die recentelijk Franciscus heeft afgebeeld in een tekening, een schildering of andere beeldende weergave.
“Het eigenlijke werk stelde ik steeds maar uit. Ik had vertrouwen nodig om het te maken”
In 2024 herdachten we het achtste eeuwfeest van de stigmata (kruiswonden) van Franciscus. Ter voorbereiding daarop maakte Br. Joseph Joyson Palliparambil ofmcap een sketch met grafiet van het moment waarop Franciscus de stigmata ontving. Zijn gardiaan, br. Kenny Brack, vroeg hem om er een schilderij van te maken. Dat proces duurde twee jaar, omdat Br. Jo vele hobbels moest overwinnen: “Mijn eigen spirituele beperkingen zaten me in de weg. De achtergrond was gauw geschilderd, dat was als een baby spelen met verf, maar het eigenlijke werk stelde ik steeds maar uit. Ik had vertrouwen nodig om het te maken. Ik werkte heel langzaam en ik heb veel gemediteerd, in een poging te kunnen komen tot de ervaring van Franciscus. Uiteindelijk had ik het beeld sterk voor ogen.”
De achtergrond is abstract. Daarop zien we een realistische verschijning. Br. Jo spreekt daarom van abstract realisme. Op veel andere schilderijen van de stigmata zien we de wonden in het lichaam van Franciscus, aangebracht door stralen die vanuit de hemel komen. Br. Jo zocht naar een meer symbolische afbeelding, waarbij hij de zon schilderde daar waar de wonden verschenen.
Onderaan de afbeelding zien we twee bloemen. In India is het gebruikelijk om een goeroe eer te betonen met twee bloemen bij de voeten. “Mijn ultieme goeroe is Jezus en Franciscus is de goeroe in mijn franciscaanse leven.”
Gevraagd naar in hoeverre Franciscus voor br. Jo springlevend is, zegt hij: “Franciscus leeft in alle eeuwen, in het leven van alle mensen die hem hebben leren kennen en hem nog zullen leren kennen. Als een boodschapper van vrede. De vrede die Jezus aan elk huis aankondigde vóór Hij er binnenging. Het Evangelie gaat over een en al vrede. Omdat Franciscus daar zo’n goede boodschapper van is, kan hij niet sterven. Franciscus draagt het bewijs van het evangelie van Jezus als vrede met zich mee. Vrede is een uitdrukking van liefde. Zolang we naar vrede blijven verlangen zullen we ook Franciscus nooit vergeten. Hierbij spreek ik vanuit mijn hart. Mijn kunst komt ook voort uit mijn hart. De spiritualiteit van Franciscus is een affectieve spiritualiteit. Veeleer dan om intelligentie gaat het om het hart. Franciscus betoonde liefde zoals een moeder dat doet, niet alleen als broeder. Hij was een zorgende moeder-broeder.”
Broeder Joseph J. Palliparambil ofmcap, afkomstig uit Kerala in India, woont sinds vier jaar in de San Lorenzo-communiteit van de kapucijnen in Meersel-Dreef in Vlaanderen. Hij is een franciscaanse kunstenaar, die de evangelische waarden via kunst, voornamelijk schilderen, wil doorgeven. Hij studeerde schilderkunst (en design) in India en Rome, exposeerde op vele plaatsen in India, maar ook in Rome, Brisbane, California en Meersel-Dreef. Daarnaast verzorgde hij vele workshops, lezingen, schoolkampen en andere initiatieven in India en tegenwoordig ook in zijn woonplaats Meersel-Dreef.
In mei 2018 richtte hij samen met anderen CARP op: Company of Artists for Radiance of Peace, een initiatief om via kunst de vrede in de wereld te bevorderen. CARP heeft een eigen Facebook-pagina.
Het schilderij van de stigmata, olieverf op linnen, 120 x 200 cm, hangt in de Boerenschuur, een ontmoetingsruimte in het klooster in Meersel-Dreef.
Pixabay
Vastenactie