Hoe ga je goed om met slecht gedrag?
Een franciscaanse kijk op Doe Vriendelijk Dag
Franciscus van Assisi had een bijzondere manier om met slecht gedrag om te gaan. Daar kunnen we een levensles uit trekken op Doe Vriendelijk Dag (jaarlijks op 17 februari, ook wel bekend als Random Acts of Kindness Day).
In de buurt van de franciscaanse kluizenarij van Monte Casale leefden in een bos drie rovers. Ze terroriseerden het bos door mensen te beroven. Daardoor durfde niemand meer door het bos. Een slecht businessmodel dus, want zo kregen de rovers geen eten meer. Hun restte niet anders dan te gaan bedelen bij de broeders van Monte Casale. Broeder Angelo, de gardiaan, de huisoverste, deed de deur open. Hij kende ze. Hij schoot dan ook verschrikkelijk uit zijn sandaal toen ze voor de deur stonden. Hoe háálden zij het in hun hoofd om te komen bedelen. Boos sloeg hij de deur dicht in hun gezicht en dacht: “Zo, dat heb ik goed gedaan. Ik heb ze eens flink de waarheid gezegd. Franciscus zal trots op mij zijn.”
Toevallig stond Franciscus de volgende dag voor de deur. Hij was onderweg en had die dag enkele heerlijke kazen en brood bij elkaar gebedeld. Broeder Angelo liet hem binnen en vertelde Franciscus hoe hij de dag ervoor de rovers had weggejaagd. Hij hoopte van Franciscus een complimentje te krijgen. Tot zijn grote verbazing en teleurstelling was Franciscus echter helemaal niet blij. “Angelo!”, sprak hij hem bestraffend toe: “dat is toch niet de manier? Hier, neem deze mand met kazen en brood mee en ga het bos in. Ga op een open plek op de grond zitten en roep de rovers en zeg dat je te eten voor ze hebt.”
“Ja, maar Franciscus…”, stamelde Angelo. “Nee, gewoon doen wat ik je zeg.”
Zo ging Angelo op weg en deed wat Franciscus hem opgedragen had. De rovers kwamen al heel gauw hongerig aanlopen en begonnen te eten. Angelo zei niks. Nadat ze uitgegeten waren, keerde Angelo weer terug naar Franciscus. “Morgen ga je weer en naast brood en kaas neem je ook deze heerlijke wijn mee die ik vandaag gekregen heb. En tijdens het eten mag de rovers gaan zeggen dat ze hun leven moeten beteren.”
De volgende dag ging Angelo weer op weg, met het brood, de kaas en de wijn. Terwijl de rovers heerlijk zaten te eten, begon Angelo hun te vertellen dat ze verkeerd bezig waren. Beteuterd zaten de rovers erbij. Ze zagen in dat ze fout waren geweest en beloofden zich voortaan te gedragen. Angelo vertelde Franciscus wat er was gebeurd. “Ik zei het je toch”, zei Franciscus vrolijk: “als je slecht gedrag tegenkomt, beantwoord dat dan met vriendelijkheid, niet met strengheid. Dat brengt je veel verder.”
Als je je trouwens afvraagt wat er van de rovers is geworden… het kwam echt goed met ze. Korte tijd later traden ze in en werden broeder. Zo kunnen wij het ook doen: slechtheid met goedheid beantwoorden. Als we dat allemaal doen, wordt Doe Vriendelijk Dag vanzelf overbodig.
Of, zoals Franciscus in een wijsheidsspreuk zegt:
De Heer zegt: ‘Heb je vijanden lief,
doe wel aan wie je haten
en bid voor wie je vervolgen of vals beschuldigen.’
Hij heeft zijn vijand echt lief,
die zich door het onrecht dat die hem aandoet,
niet gekrenkt acht,
maar omwille van de liefde van God
brandende pijn voelt over de zonde van diens ziel
en hem met daden zijn liefde betuigt.
Br. Hans-Peter Bartels




Pexels / Andre Moura


